Цахилгаан эрчим хүч гэж юу вэ? Барилгын цахилаан системийг зөв төлөвлөж, зөв кабель сонгох гарын авлага

Цахилгаан эрчим хүч (tsakhilgaan erchim khuch) нь барилга байгууламжийн гэрэлтүүлэг, халаалт, автоматжуулалт, тоног төхөөрөмжийн хэвийн ажиллагааг хангадаг үндсэн нөөц юм. Гэвч цахилааны хэрэглээ нэмэгдэхийн хэрээр зөвхөн хүчдэл/гүйлтээр хэмжихээс илүү кабель, утас, хэлхээ, хамгаалалт, угсралт гээд бүхэл системийг зөв сонгох шаардлага улам өндөр болж байна. Доорх нийтлэлээр та барилгын цахилгаан монтаж дээр хамгийн их хэрэглэгддэг кабель, утаснуудын үүрэг, сонголтын зарчим, аюулгүй угсралтын логикийг нэг дороос ойлгоно.

Цахилгаан ба цахилгаан станц: Цахилгаан эрчим хүч хэрхэн хэрэглэгчид хүрдэг вэ?

Цахилгаан станц-д үүссэн цахилгаан эрчим хүч нь дамжуулах шугам, дэд станц, түгээх сүлжээгээр дамжин таны барилгын самбар хүртэл ирдэг. Энэ замд хүчдэлийн түвшин өөрчлөгдөж, хамгаалалт, хэмжилт, удирдлага зэрэг олон шийдэл давхардаж ажилладаг.

Цахилгаан хэлхээний суурь ойлголт

Барилгын цахилгаан хэлхээ нь ерөнхийдөө:

• тэжээлийн эх үүсвэр → хамгаалалт → ачаалал → буцах хэлхээ (саармаг/газардалт)
  гэсэн логикоор ажиллана. Хэлхээг зөв тооцоолоогүй үед утас халалт, хүчдэлийн уналт, богино холболт зэрэг эрсдэл нэмэгддэг.

Цахилгааны эсэргүүцэл бага дамжуулагч утас яагаад чухал вэ?

Дамжуулагчийн эсэргүүцэл бага байх тусам алдагдал багасч, халалт буурч, нэгж хугацаанд дамжих чадал сайжирна. Иймээс барилгын дотор хэрэглээнд зэс дамжуулагч түгээмэл сонгогддог.

Цахилгааны утас ба цахилгааны кабель: Ялгаа, зориулалт

Цахилгааны утас ихэвчлэн нэг давхар тусгаарлагчтай, дотор холболт/богино зайд ашиглагдах нь элбэг. Харин цахилгааны кабель нь олон судалтай, гадна бүрээстэй, механик хамгаалалт сайтай тул суурин таталт, шугам тэжээл, газар доорх болон тавиурын суурилуулалтад илүү тохиромжтой.

Дотор угсралтын кабель ба Цахилгаан монтажны утас

Дотор угсралтын кабель:

Ханын далд таталт, тавиур, суваг, хоолойд суулгах зэрэг суурин шугамд.

Цахилгаан монтажны утас:

Самбар дотор, гэрэлтүүлгийн арын холбоос, жижиг хайрцаг/суваг дахь нягт холболтод уян чанар чухал үед.

Ахуйн хэрэглээний кабель ямар үед тохирох вэ?

Орон сууц, оффис, жижиг худалдааны талбайн ердийн ачаалал (гэрэлтүүлэг, розетк, жижиг төхөөрөмж) дээр стандартад нийцсэн ахуйн хэрэглээний кабель болон дотор монтажны утас зөв сонголт болно.

Хүчний кабель ба Өндөр нам хүчдэлийн кабель: Хаана ямар түвшин хэрэглэх вэ?

Хүчний кабель нь барилгын үндсэн тэжээлийн шугам, том чадлын ачаалал, хуваарилалтын самбар хоорондын холбоос зэрэгт ашиглагдана. Харин өндөр нам хүчдэлийн кабель гэсэн ойлголт нь хүчдэлийн түвшнүүдийн ялгааг ерөнхийлөн нэрлэсэн хэллэг бөгөөд сонголт хийхдээ тухайн төслийн хүчдэлийн ангилал, орчин, ачааллын шинжээр нь тогтооно.

Дунд хүчдэлийн кабель хэзээ хэрэгтэй вэ?

Дунд хүчдэлийн кабель нь үйлдвэрийн парк, уул уурхай, том объектын дэд станц–хэрэглэгчийн зангилаа хооронд зэрэг илүү өндөр шаардлагатай сүлжээнд хэрэглэгдэнэ. Ийм тохиолдолд төслийн зураг, стандарт, хамгаалалтын тооцоо заавал чухал.

Удирдлагын кабель ба Холбоо мэдээллийн кабель

Удирдлагын кабель:

Автоматжуулалт, хяналтын хэлхээ, мэдрэгч–контроллерийн холбоос.

Холбоо мэдээллийн кабель:

Дата, холбоо, холбооны шугам, системийн дохиолол/сүлжээний зориулалттай (цахилгааны хүчний кабелиас тусгаарлан татах шаардлагатай).

Дамжуулагч утас ба Тусгаарлагчтай кабель: Материал ба бүтэц

Барилгын цахилгаанд “дамжуулагч” гэдэг нь гүйдэл дамжуулах үндсэн судлыг хэлнэ. Тусгаарлагчтай кабель нь дамжуулагч судлыг PVC зэрэг тусгаарлагчаар бүрж, гадна бүрээсээр хамгаалсан хийц юм.

Хөнгөн цагаан кабель vs Хатуу зэс кабель vs Уян зэс кабель

• Хөнгөн цагаан кабель: жин хөнгөн, өртөг харьцангуй боломжийн; харин холболт, суналт, исэлдэлтийн шийдлийг зөв хийх шаардлагатай.
• Хатуу зэс кабель: суурин таталт, хэлбэрээ сайн барина; самбар, шугамын үндсэн тэжээлд түгээмэл.
• Уян зэс кабель: нягт хайрцаг, хөдөлгөөнтэй холбоос, угсралтын явцад нугаралт ихтэй хэсэгт давуу.

Агаарын утас, кабель гэж юу вэ?

Агаарын утас, кабель нь ил задгай орчинд тулгуур шон/татлагаар татагдах тул цаг агаар, салхи, механик нөлөөлөл, хэт ягаан туяа (UV)-нд тэсвэр зэрэг тусгай шаардлага дагана. (Энд ихэвчлэн зориулалтын бүтээгдэхүүн, норм дүрэм баримтална.)

NYY цахилгааны кабель: Барилгын үндсэн тэжээл ба суурин угсралтын найдвартай шийдэл

NYY төрлийн кабель нь суурин тэжээл, хуваарилалт, барилгын далд суулгалтад өргөн ашиглагддаг шийдэлд тооцогдоно. Хананд, бетонд далд суулгах, гадна орчинд хамгаалалттай байрлуулах зэрэг олон хувилбарт тохирдог нь давуу тал.

Хүчний кабель сонгохдоо NYY-г хэзээ авч үзэх вэ?

• хуваарилах самбар–ачааллын хоорондын суурин тэжээл
• барилгын далд таталт (хоолой/суваг/хананд)
• гадаа орчинд механик хамгаалалттай байрлуулалт

NYY кабель суурилуулалтын анхаарах зүйл

NYY нь суурин угсралтад илүү зориулагддаг тул байнга савлаж хөдөлдөг нөхцөлд тохиромжгүй. Мөн газар доорх таталт хийж байгаа бол механик гэмтлээс хамгаалж шийдэх нь чухал.

Цахилгааны утас: Дотор хэрэглээний “зэс гол” ба халуун орчны тусгай утас

Барилгын доторх “нарийн монтаж”-д цахилгаан утас сонголт онцгой нөлөөтэй. Ялангуяа гэрэлтүүлгийн ар, жижиг хайрцаг, суваг дотор уян чанар ба халуунд тэсвэр шаардлагатай үед зөв төрөл сонгох хэрэгтэй.

Зэс голтой цахилгааны утас: Ахуйн хэрэглээний түгээмэл шийдэл

Зэс голтой утас нь эсэргүүцэл бага, угсралтад эвтэйхэн тул гэрэлтүүлэг, розетк, жижиг төхөөрөмжийн дотор холбоост өргөн ашиглагдана. Дотор хэрэглээнд зориулсан тул гадна орчинд зориулалтын бус нөхцөлд хэрэглэхээс зайлсхийх нь зүйтэй.

H05V2-K цахилгаан утас: Өндөр температуртай дотор холболтын сонголт

H05V2-K төрлийн цахилгаан утас нь халуун орчинд ажиллах шаардлагатай хэсгүүд (жишээ нь хатаах төхөөрөмж, гэрэлтүүлгийн арын халалттай бүс, үйлдвэр–тоног төхөөрөмжийн дотоод холбоос) дээр тохиромжтой шийдэлд тооцогдоно. Уян судалтай бүтэц нь давчуу зайд угсрахад давуу тал өгдөг.

Уурхайн кабель: Хүнд нөхцөлд цахилгаан эрчим хүчийг найдвартай дамжуулах нь

Уурхай, үйлдвэрлэлийн хүнд орчинд механик нөлөөлөл, чичиргээ, тос/чийг, температурын хэлбэлзэл зэрэг эрсдэл өндөр тул уурхайн кабель нь тусгай хийц, хамгаалалттай байх шаардлагатай. Энд ердийн ахуйн кабелиар “орлуулах” нь ослын эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг.

Удирдлагын кабель ба хүчний шугамыг тусгаарлах хэрэгтэй юу?

Тийм. Хүчний кабель болон удирдлагын/холбоо мэдээллийн кабелийг нэг сувагт зэрэгцүүлэн тавихдаа цахилгаан соронзон нөлөөлөл, таслал, хамгаалалт, зай барилтын шаардлагыг тооцох хэрэгтэй.

Цахилгаан эрчим хүчний алдагдлыг бууруулах практик зөвлөгөө

Зөв хэмжээ (сечень) сонгох

Хэт нарийн сонголт → халалт, уналт, насжилт буурна. Хэт том сонголт → өртөг өснө. Иймээс ачаалал, таталтын урт, зөвшөөрөгдөх хүчдэлийн уналт, суурилуулалтын арга (хоолой, тавиур, газар доорх) зэргээр тооцоолно.

Холболтын чанар бол “цахилаан”-ы гол эрсдэл

Сул клемм, буруу гильз/наалт, өөр өөр металл холих зэрэг нь халалтын хамгийн түгээмэл шалтгаан. Холболт бүрийг стандартын дагуу чангалалт, тэмдэглэгээ, шалгалтаар баталгаажуул.

Аюулгүй ажиллагаа

Төсөл, норм дүрэм, газардуулга, хамгаалалтын автомат, алдагдлын хамгаалалт (RCD зэрэг)-ыг зөв шийдэхгүй бол хамгийн сайн кабель ч аюулгүй байдлыг дангаараа батлахгүй.

Дүгнэлт: Цахилгаан эрчим хүчний системд зөв сонголт хийх 3 зарчим

1. Зориулалтаар нь сонго: ахуйн, үйлдвэрийн, өндөр температур, газар доорх, удирдлага/мэдээлэл гэх мэт.
2. Орчноор нь баталгаажуул: чийг, дулаан, механик нөлөөлөл, хэт ягаан туяа (UV), хөдөлгөөнтэй эсэх.
3. Угсралтаар нь хамгаал: хэлхээ, хамгаалалт, холболт, тэмдэглэгээ, туршилт.

Цахилгаан эрчим хүч, Цахилгаан эрчим хүч, Цахилгаан эрчим хүч, Цахилгаан эрчим хүч, Цахилгаан эрчим хүч